Bağımsız teknik ofis · Türkiye geneli
Adli bilişim, HTS analizi ve uzman görüşü Kaydın gösterdiği kadar, fazlası değil.
md9.net, dijital kayıtları adli bilişim yöntemleriyle inceleyen, taraflar için uzman görüşü ve bilimsel mütalaa hazırlayan, ayrıca yazılım ve mobil uygulama geliştiren bağımsız bir teknik ofistir. Raporlarımıza bir kaydın gösterdiği kadarını yazarız; hukuki değerlendirme avukata ve mahkemeye aittir.
- Bağımsız inceleme
- İzlenebilir yöntem
- Sınırları yazılı rapor
01 /Uzmanlık alanları
Adli bilişim, uzman görüşü ve yazılımda aynı teknik titizlik.
Bir dijital kaydın incelenmesinden yeni bir ürünün geliştirilmesine kadar dört alanda çalışıyoruz. Alanı seçin; her kartta kapsam, yöntem ve gereken materyal ayrı sayfada yazılı.
Adli bilişim: hangi kayıtları inceliyoruz?
Operatörden gelen HTS dökümlerini, IP ve CGNAT eşleşmelerini, sunucu kayıtlarını (log), telefon ve bilgisayar içeriğini, e-postaları, veri tabanlarını ve belgelerin üst verisini (metadata) inceliyoruz. Ham madde çoğu zaman sıradan bir dosyadır: bir erişim kaydı, telefon yedeğindeki mesaj veri tabanı, bir e-postanın Received: satırları.
Soru ise hep somuttur. Operatörün bildirdiği IP–abone eşleşmesi port ve saat bilgisiyle tutarlı mı? Fotoğraftaki DateTimeOriginal değeri dosyanın diğer izleriyle uyuşuyor mu? "IBAN'ımız değişti" e-postası gerçekten tedarikçinin sunucusundan mı çıktı? Bazen cevap kayıtta yoktur. O zaman raporda bunu yazarız ve hangi kaydın cevabı verebileceğini söyleriz.
Uzman görüşü, bilimsel mütalaa ve bilirkişi raporları
Uzman görüşü, yargılamanın bir tarafının teknik bir meseleyi kendi seçtiği uzmana inceletip dosyaya sunduğu yazılı değerlendirmedir. Dayanağı hukuk yargılamasında HMK m.293, ceza yargılamasında CMK m.67/6 hükmüdür. CMK'daki fıkra, bilimsel mütalaanın "bilirkişi raporu hakkında" da alınabileceğini açıkça yazar.
Bilirkişiyi ise mahkeme ya da savcılık görevlendirir. Bir taraf bilirkişi tutamaz, yalnızca bilirkişi incelemesi yapılmasını talep edebilir (HMK m.266, CMK m.63). Bu işlerde bilirkişi sıfatıyla çalışmayız; dosyadaki bir bilirkişi raporunu tarafın uzmanı olarak okuruz.
İlk baktığımız yerler genellikle şunlardır:
- İncelenen kopyanın özet değeri (hash) kaydedilmiş mi?
- Saat dilimi. Telefon imajındaki kayıtlar çoğunlukla UTC ile, operatör kayıtları çoğunlukla Türkiye saatiyle gelir; ikisini karşılaştıran bir rapor hangi dönüşümü yaptığını yazmak zorundadır.
- Baz istasyonu kaydı konum kanıtı gibi mi okunmuş?
- Hattın abonesi, telefonu kullanan kişiyle aynı kişi sayılmış mı?
Yazılım, web ve mobil uygulama geliştirme
Özel iş yazılımı, iOS ve Android uygulamaları, API ve entegrasyon ve kurumsal web sitesi üzerinde çalışıyoruz. Yazılım uyuşmazlıklarını inceleyen taraf olduğumuz için kodu sonradan okunabilecek biçimde kurarız: kimin neyi ne zaman değiştirdiğini tutan denetim kaydı (audit log), UTC olarak saklanan zaman damgaları, geçmişi belli bir kod deposu ve teslimden önce yazılmış kabul kriterleri.
Bir uyuşmazlıkta teknik incelemeyi en çok zorlayan şey bu kayıtların yokluğudur. Kendi ürünlerimiz de aynı ilkelerle yapıldı; aşağıdaki ürünler bölümünde.
Ar-Ge ve teknoloji danışmanlığı
Bir yazılım projesine başlamadan önce ölçülebilir kabul kriterli teknik şartname, gelen tekliflerin değerlendirilmesi, eski bir sistemin çalışır durumda dönüştürülmesi ya da teslim edilen yazılımın sözleşmeye uygunluğu. Aynı ekip hem geliştirdiği hem incelediği için şartnameyi uyuşmazlıkta da okunabilecek biçimde yazarız.
Teknik SEO ve yapay zekâ aramalarında görünürlük (GEO) de bu alanda: tarama ve dizin sorunları, yapılandırılmış veri, ChatGPT, Google AI Overviews, Perplexity ve Claude cevaplarında kaynak gösterilmek için içerik mimarisi.
02 /Kimlerle çalışıyoruz
Bize yazanların çoğu dört gruptan birinde.
Aşağıdaki sorular tipik örneklerdir, gerçek dosyalardan alınmamıştır.
Avukatlar ve hukuk büroları
Bilirkişi raporu, HTS'deki baz kaydına bakıp "sanığın telefonu olay yerindeydi" demiş. Kayıt bunu gerçekten gösteriyor mu, hücrenin kapsama alanı ne kadar?
Bilirkişi raporunun teknik değerlendirmesiŞirketler
Tedarikçiden geldiği görünen ödeme talimatı hangi sunucudan çıktı? İşten ayrılan bir çalışan müşteri listesini dışarı aktardı mı?
E-posta incelemesi; siber olay incelemesiBireyler
WhatsApp yazışmaları, sahte ya da ele geçirilmiş bir hesap. Ekran görüntüsü yeter mi, delil nasıl korunur?
Dijital delil nasıl korunur?Yazılım projesi tarafları
Teslim edilen yazılım sözleşmedeki işlevleri karşılıyor mu, kaynak kod eksiksiz teslim edildi mi? Ya da daha başta: yeni bir proje için ölçülebilir kabul kriterleri.
Yazılım ve kaynak kod incelemesi03 /Çalışma yaklaşımı
Bir inceleme nasıl ilerler? Dört adım, her biri yazılı.
İlk e-posta, ön değerlendirme, inceleme ve rapor. Delil teslimi, saklama, iade ve imha kuralları çalışma ilkelerimizde adım adım yazılı.
- İlk e-postaİlk e-postayı destek@md9.net adresine gönderirsiniz. Dosyanın türünü (ceza, hukuk, iş, şirket içi), cevaplanmasını istediğiniz teknik soruyu, elinizdeki materyalin türünü ve yaklaşık hacmini, varsa süreyi yazın; orijinal delili ve kişisel verileri bu mesaja eklemeyin.İlk temas
- Ön değerlendirmeMateryalin soruya cevap vermeye yetip yetmediğini söyleriz. Örnek: CGNAT arkasındaki bir bağlantıda kaynak port, hedef IP ve saniye düzeyinde zaman bilgisi yoksa, aynı IP adresini paylaşan aboneler arasından birine inmek çoğu zaman mümkün olmaz. Böyle bir durumda eksik kaydın ne olduğunu ve neden gerektiğini yazarız. Çıkar çatışması kontrolünden sonra kapsam, süre ve ücret yazılı olarak netleşir.Planlama
- İncelemeMateryal güvenli bir yolla gelir; teslimde özet değeri (ör. SHA-256) hesaplanıp kaydedilir ve çalışma doğrulanmış bir kopya üzerinde yapılır. Kullanılan araç, sürümü ve her işlem adımı not edilir.Bütünlük ve kayıt
- RaporRaporda kapsam, materyal, yöntem, bulgular, sınırlılıklar ve sonuç bölümleri bulunur. Raporu dosyaya siz ya da avukatınız sunar. Mahkeme, raporu hazırlayan uzmanın duruşmada dinlenmesine karar verebilir (HMK m.293/2; ceza yargılamasında istem üzerine, CMK m.68/3).Teslim
Neden md9.net? Raporlarımızı dört kurala göre yazarız; her birini raporun kendisinden denetleyebilirsiniz.
Yöntem
Her bulgunun hangi dosyadan, hangi araçla ve hangi adımla çıktığı yazılır. Aynı materyali alan başka bir uzman aynı yoldan aynı sonuca ulaşabilmelidir.
Bağımsızlık
Bulguyu veri belirler, işi veren taraf değil. Kayıtlar beklediğiniz şeyi göstermiyorsa bunu rapordan önce söyleriz.
Gizlilik
Materyal yalnızca o iş için kullanılır; iş bitince baştan kararlaştırıldığı gibi iade edilir ya da silinir.
Sınırlılık
"Bu kayıt şunu gösteremez" raporlarımızda ayrı bir bölümdür. Baz istasyonu kaydı telefonun hangi hücreye bağlandığını gösterir; kişinin belirli bir adreste bulunduğunu söylemek için başka kayıt gerekir. Yargıtay'ın da baz sinyalini tek başına yeterli görmediği kararları var (ör. 2. Ceza Dairesi, E.2019/14274, K.2020/2085).
Yapmadığımız işler. Hukuk bürosu değiliz; hukuki danışmanlık, dilekçe yazımı ve dava takibi yapmayız. Bilirkişi değiliz ve bir dosyada görevlendirilmiş bilirkişiyle temas kurmayız. Başkasına ait bir telefona, hesaba ya da sisteme izinsiz erişme taleplerini, şifre kırma da dahil, kabul etmeyiz. Bir davanın sonucu hakkında söz vermeyiz.
04 /Yazılım ve ürünler
İnceleyen gözle geliştirilen uygulamalar.
Teknik birikimimizi günlük işleri kolaylaştıran uygulamalara ve ihtiyaca özel yazılımlara taşıyoruz. Yedi uygulamanın durumu ve mağaza bağlantıları ürünler sayfasında.
md9.net ürünüiOS
UDF Mobil
UDF Mobil (md9), UYAP evrakının .udf dosyalarını bilgisayara gerek kalmadan iPhone'da açan uygulamamızdır; belgeyi düzenler, PDF'e ve Word'e çevirir. Belgeler cihazda işlenir, sunucuya gönderilmez.
Uygulama T.C. Adalet Bakanlığı veya UYAP ile bağlantılı değildir. İmza özelliği belgeye görsel bir imza ekler, güvenli elektronik imza yerine geçmez. Android sürümü yok; Android telefonda ve bilgisayarda UDF belgesini okumak için tarayıcıda çalışan UDF görüntüleyicimiz var.
- UDF → PDF
- UDF → Word
- Word → UDF
- Cihazda işlem
05 /Ücretsiz araçlar
Tarayıcıda çalışan araçlar: dosya cihazınızdan çıkmaz.
Bu araçlar dosyanızı hiçbir yere yüklemez; hesaplama tarayıcınızda yapılır. Operatörden gelen bir HTS dökümünün irtibat tablosunu ve saat dağılımını çıkarmak, bir tebliğden sonra sürenin son gününü adli tatille birlikte hesaplamak, bir dosyanın SHA-256 değerini almak ya da bir IP adresinin CGNAT için ayrılmış paylaşımlı adres alanında (100.64.0.0/10) olup olmadığını görmek için kullanabilirsiniz. Bir aracın çıktısı delilin yerine geçmez; incelemenin başladığı yerdir.
On bir aracın tamamı- HTS Analiz AracıYeniOperatörden gelen HTS Excel dökümünden irtibat tablosu, saat dağılımı, baz ve IMEI listesi, birden fazla hatta ortak irtibat ve ortak baz. Dosya cihazdan çıkmaz.
- Süre HesaplamaTebliğ ya da e-tebligat tarihinden son günü hesaplar; adli tatil uzatmasını, bayramları ve hafta sonunu adım adım gösterir.
- UDF GörüntüleyiciUYAP .udf belgesini yüklemeden tarayıcıda açın; yazdırın, PDF olarak kaydedin, metnini kopyalayın.
- Word/PDF UDF DönüştürücüWord (.docx) ve metinli PDF dosyalarını tarayıcıda .udf'ye çevirin. Dosya yüklenmez; neyin alınamadığı her dosyada yazılır.
- Hash HesaplamaDosya ve metin için MD5, SHA-1, SHA-256, SHA-384 ve SHA-512; beklenen değerle ve iki dosya arasında karşılaştırma.
- E-posta Başlık AnaliziBaşlığı yapıştırın: Received zinciri, gecikmeler, SPF/DKIM/DMARC sonuçları ve alan adı hizalaması. Tarayıcıda çalışır, veri gönderilmez.
06 /Bilgi merkezi
Kaynaklı teknik yazılar, anlaşılır cevaplar.
Bilgi merkezindeki yazılar, dosyalarda sık çıkan teknik soruları (IP adresi kişiyi gösterir mi, ekran görüntüsü delil olur mu, HTS kaydında ne yazar) kanun maddesine, Yargıtay kararına ya da RFC gibi birincil kaynağa bağlayarak anlatır. Her yazıda kaynak listesi ve son güncelleme tarihi var.
Tüm yazılar, sözlük ve mevzuat07 /Merak edilenler
Sık sorulan sorular.
İlk adım için kısa cevaplar. Daha fazlası SSS sayfasında.
Adli bilişim uzmanı ne iş yapar?
Adli bilişim uzmanı; telefon, bilgisayar, sunucu kaydı, HTS dökümü ya da e-posta gibi dijital materyali bütünlüğünü bozmadan inceleyen ve bulgularını yöntemiyle birlikte rapora döken kişidir. İşin zor kısmı sınırı doğru çizmektir: IP adresi internet bağlantısını gösterir, bilgisayarın başındaki kişiyi göstermez; baz kaydı telefonun bağlandığı hücreyi gösterir, adresi göstermez. Bulgunun hukuki nitelendirmesi uzmanın değil, mahkemenin işidir.
Özel olarak bilirkişi raporu alınabilir mi?
Hayır. Bilirkişiyi mahkeme ya da savcılık görevlendirir (HMK m.266, CMK m.63); taraflar yalnızca bilirkişi incelemesi yapılmasını talep edebilir. Uygulamada "özel bilirkişi raporu" denen belgenin kanundaki adı uzman görüşü ya da bilimsel mütalaadır: taraf, kendi seçtiği uzmandan bu görüşü alıp dosyaya sunabilir (HMK m.293, CMK m.67/6). md9.net bu yolda çalışır ve taraflar için uzman görüşü hazırlar.
Adli bilişimde uzman görüşü mahkemede ne işe yarar?
Uzman görüşü mahkemeyi bağlamaz. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi onu teknik anlamda delil değil, tarafın yazılı belgeye bağlı beyanı saymıştır (E.2022/2237, K.2022/3385). Buna karşılık 15. Hukuk Dairesi, dava konusuyla ilgili uzman görüşünün mutlaka değerlendirilmesi, bilirkişi raporuyla ciddi biçimde çelişiyorsa dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine verilmesi gerektiğini belirtmiştir (E.2015/5127, K.2016/4635). Görüşün ağırlığını, gerekçesinin ne kadar denetlenebilir olduğu belirler.
Delilleri ilk e-postada göndermeli miyim?
Hayır. İlk mesajda dosyanın türünü, teknik soruyu, materyalin türünü ve yaklaşık hacmini (ör. iki telefon ve bir aylık sunucu kaydı), varsa süreyi yazmanız yeterli. Orijinal delil, kimlik bilgileri ve yazışma içerikleri e-postaya eklenmemeli: ek, bütünlük kaydı tutulmadan sunucular arasında kopyalanır ve kişisel veriyi gereksiz yere çoğaltır. Güvenli aktarım ön değerlendirmeden sonra planlanır. Ayrıntılar iletişim sayfasında.
Bir inceleme ne kadar sürer, ücret nasıl belirlenir?
İkisi de materyalin hacmine ve sorunun kapsamına bağlıdır. Tek bir e-postanın başlık incelemesi ile birkaç cihazın ve aylarca süren HTS kayıtlarının karşılaştırılması aynı iş değildir. Ön değerlendirmeden sonra kapsamı, süreyi ve ücreti yazılı olarak bildiririz; ücret raporun sonucuna bağlı değildir. Mahkemenin verdiği bir süre ya da yaklaşan bir duruşma varsa bunu ilk mesajda belirtin, planlama ona göre yapılır.
UDF Mobil Android'de var mı?
Hayır. UDF Mobil (md9) yalnızca iPhone'da çalışır (iOS 15.5 veya üzeri); Android sürümü yok. Android telefonda ya da bilgisayarda bir UDF belgesini okumak için tarayıcıda çalışan UDF görüntüleyiciyi kullanabilirsiniz; dosya sunucuya yüklenmez. UYAP'a gönderilecek belgeyi hazırlamanın ve e-imzalamanın resmî yolu ise Adalet Bakanlığı'nın UYAP Doküman Editörü'dür.
Bir teknik soruyla başlayalım
Konuyu birlikte netleştirelim.
İncelenmesi gereken bir kayıt, değerlendirmek istediğiniz bir rapor ya da hayata geçecek bir yazılım fikri. İlk mesajda dosyanın türünü, teknik soruyu, materyalin türünü ve yaklaşık hacmini yazmanız yeterli.
destek@md9.netTürkiye genelinde · uzaktan ve yerinde · iletişim sayfası