Bu sayfa, dijital delille çalışırken en sık başvurduğumuz kanun maddelerini, yönetmelikleri, Yargıtay kararlarını ve teknik standartları tek yerde toplar. Her kalemde hükmün ne dediğini bir iki cümleyle ve resmî metnin bağlantısıyla veriyoruz.
Liste 27 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr'deki konsolide metinlere, Resmî Gazete'ye ve Yargıtay Karar Arama'daki tam metinlere göre hazırlandı. Teknik çalışmada başvurduğumuz bir özet listedir, hukuki mütalaa yerine geçmez. Bir hükmün dosyanıza nasıl uygulanacağı avukatınızın ve mahkemenin değerlendirmesidir; maddeyi kullanmadan önce güncel metni resmî kaynaktan kontrol edin.
2025 ve 2026'da neler değişti?
Son iki yılda dijital delille çalışanları doğrudan ilgilendiren beş değişiklik oldu. Eski rehberlerde ve raporlarda bunların hiçbiri yer almaz.
| Değişiklik | Tarih | Ne anlama geliyor? |
|---|---|---|
| CMK m.134'ün Anayasa Mahkemesi'nce iptali (E.2023/128, K.2026/36) | Karar 12.02.2026; Resmî Gazete 25.05.2026; iptalin yürürlüğü 25.02.2027 | Bilgisayarda arama, kopyalama ve el koymayı düzenleyen madde 25.02.2027'ye kadar metinde duruyor. Yerine gelecek düzenleme 27.09.2026 itibarıyla yayımlanmadı. |
| 7590 sayılı Kanunla 5651 değişiklikleri | Yürürlük 31.07.2026 | Yetkili idare Siber Güvenlik Başkanlığı oldu; trafik bilgisi tanımında artık kaynak ve hedef port var. |
| DMARC için RFC 9989, 9990 ve 9991 | Mayıs 2026 | RFC 7489 ve RFC 9091 geçersiz kaldı; DMARC ilk kez Standards Track oldu, pct etiketi kaldırıldı. |
| UYAP e-İmza (ArkSigner) ile girişin sonlandırılması | 01.06.2026 | Güncellenmemiş UYAP Doküman Editörü'nde elektronik belgeler imzalanamıyor (BİGM duyurusu). |
| NIST SP 800-61 Rev. 3 | Nisan 2025 | Olay müdahalesi CSF 2.0 fonksiyonlarına bağlandı; 2012 tarihli Rev. 2'nin dört aşamalı döngüsü artık “önceki model”. |
Ceza yargılaması: CMK ve bağlı yönetmelikler
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, dijital delilin hem nasıl elde edileceğini hem de teknik olarak nasıl değerlendirileceğini düzenler.
| Hüküm | Ne der? |
|---|---|
| m.63, 64 | Bilirkişi incelemesine resen ya da savcı, katılan, şüpheli veya sanık, müdafi ve diğer ilgililerin istemi üzerine karar verilir. Atama hâkime ya da mahkemeye, soruşturmada savcıya aittir; bilirkişi bölge listesinden seçilir. |
| m.66/7 | İncelenecek şeyler mühür altında verilmeden önce listelenir ve sayılır; mühürlerin açılıp yeniden konulması tutanağa bağlanır. Delil zincirinin kanundaki dayanaklarından biridir. |
| m.67/3, 67/5 | Bilirkişi raporunda hukuki nitelendirme yapılamaz. Rapordan sonra yeni inceleme ya da itiraz istemi için taraflara süre verilir; ret kararı üç gün içinde gerekçeli verilir. |
| m.67/6 | Savcı, katılan, vekili, şüpheli veya sanık, müdafi ya da kanuni temsilci, olayla ilgili olarak ya da bilirkişi raporu hakkında uzmanından bilimsel mütalaa alabilir. Sadece bu nedenle ayrıca süre istenemez. |
| m.68/3 | İstem üzerine, bilimsel mütalaa hazırlayan uzmanın duruşmada dinlenmesinde bilirkişiye ilişkin fıkralar uygulanır. |
| m.134 | Bilgisayarlarda, programlarda ve kütüklerde arama, kopyalama ve el koyma. El koymada sistemdeki bütün verilerin yedeği alınır, yedekten bir kopya şüpheliye ya da vekiline verilir (m.134/3, 4). Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildi; iptal 25.02.2027'de yürürlüğe girecek, yerine gelecek düzenleme takip edilmeli. |
| m.135/6 | İletişimin tespiti, yani HTS olarak bilinen arama, aranma ve yer bilgisi kayıtları: soruşturmada hâkim, gecikmesinde sakınca varsa savcı, kovuşturmada mahkeme kararıyla. m.135/8'deki katalog suç sınırı lafzen tespiti kapsamaz; Yargıtay Ceza Genel Kurulu da tespitin bütün suçlarda mümkün olduğunu kabul etmiştir (E.2011/6-140, K.2011/222). |
| m.135/1, 135/8 | Dinleme, kayda alma ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi yalnızca katalog suçlarda. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, telefonun hangi baz istasyonundan sinyal verdiğinin belirlenmesini bu kapsamda saymıştır (E.2013/247, K.2015/60). |
| m.206/2-a, 217 | Kanuna aykırı elde edilen delil reddolunur. Hâkim yalnızca duruşmada tartışılmış delillere dayanır; suç, hukuka uygun elde edilmiş her türlü delille ispatlanabilir. |
İki yönetmelik bu maddelerin uygulamasını ayrıntılandırır:
- İletişimin tespiti ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesine dair yönetmelik: m.3/1-i iletişimin tespitini, içeriğe müdahale etmeden arama, aranma, yer ve kimlik bilgilerinin tespiti olarak; m.3/1-p sinyal bilgisini, şebekede haberleşmenin iletimi ya da faturalama amacıyla işlenen her türlü veri olarak tanımlar. “HTS” terimi mevzuatta geçmez; dökümün alanları HTS kaydı nedir yazısında.
- Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği m.17: yedekleme kuralını bilgisayar ağlarına, uzak kütüklere ve çıkarılabilir donanımlara da uygular; yedeğin kopyası şüpheliye elektronik ortamda verilir. m.17/1, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 23.01.2025 tarihli kararıyla (YD İtiraz No: 2024/629) yürütmesi durdurulan fıkra olarak işaretlidir.
Hukuk yargılaması: HMK
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda dijital delil açısından öne çıkan hükümler:
- m.189/2
- Hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller, bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz.
- m.199
- Yazılı metin, fotoğraf, görüntü ve ses kaydı gibi verilerle birlikte “elektronik ortamdaki veriler” de belgedir.
- m.205/2, 205/3
- Usulüne göre güvenli elektronik imzayla oluşturulan elektronik veriler senet hükmündedir; hâkim, belgenin güvenli e-imzayla oluşturulup oluşturulmadığını resen inceler.
- m.266
- Mahkeme, çözümü hukuk dışında özel ya da teknik bilgi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine veya kendiliğinden bilirkişi görüşü alınmasına karar verir. Taraf bilirkişi seçemez, atanmasını talep edebilir.
- m.273/2
- İncelenecek şeyler dizi pusulasıyla, gerekirse mühürlü olarak teslim edilir ve tutanağa bağlanır.
- m.279/4
- Bilirkişi, hâkimin yapacağı hukuki nitelendirmeyi yapamaz.
- m.281
- Taraflar rapora karşı taleplerini tebliğden itibaren iki hafta içinde bildirir. Talep özel ya da teknik bir çalışma gerektiriyorsa, süresi içinde istenirse bir defaya mahsus en çok iki haftalık ek süre verilebilir (7251 sayılı Kanunla eklendi).
- m.282
- Hâkim bilirkişi görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.
- m.293
- Taraflar, dava konusu olayla ilgili olarak uzmanından bilimsel mütalaa alabilir; sadece bu nedenle ayrıca süre istenemez. Hâkim uzmanın dinlenmesine karar verebilir; uzman geçerli özrü olmadan gelmezse rapor değerlendirilmez.
- m.400
- Delil tespiti: dava açılmadan önce ya da sırası gelmemiş bir vakıa için mahkemeden bilirkişi incelemesi istenebilir. İnceleme yine mahkeme eliyle yapılır.
Uzman görüşü ile bilirkişi raporunun kim tarafından, ne zaman alındığını ve dosyadaki ağırlığını uzman görüşü ile bilirkişi farkı yazısında karşılaştırdık. İdari yargıda İYUK m.31 bilirkişi, keşif ve delil tespiti için HMK'ya atıf yapar; İYUK'ta uzman görüşüne özgü bir hüküm yoktur.
Bilirkişilik: 6754 sayılı Kanun ve Yönetmelik
6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu bilirkişiyi, çözümü uzmanlık, özel ya da teknik bilgi gerektiren hâllerde oy ve görüşü için başvurulan gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olarak tanımlar (m.2/1-b). Başvuran, yargı merciidir. Bilirkişi bağımsız, tarafsız ve objektif çalışır; hukuki nitelendirme ve değerlendirme yapamaz (m.3/1, 3/2).
Bilirkişilik Yönetmeliği'nin iki hükmü, taraflar için çalışan teknik ofisleri doğrudan ilgilendirir. m.9/2'ye göre bilirkişi, görev süresince uyuşmazlığın taraflarından gelen uzman görüşü, danışmanlık ya da hakemlik görevini kabul edemez. m.14/1, bilirkişinin görev almak için reklam sayılabilecek girişimlerini ve internet sitesinde sicile kayıtlı bilirkişi olduğuna dair ibare kullanmasını yasaklar. Özel bir tarafın bilirkişi “tutması” mümkün değildir; bilirkişiyi mahkeme ya da savcılık görevlendirir. md9 bilirkişi değildir, bilirkişilik yapmaz; taraflar için uzman görüşü ve bilimsel mütalaa hazırlar.
Bilirkişilik Daire Başkanlığı'nın rehber ilkelerine göre bilirkişi, istenirse dosyaya sunulan uzman görüşlerini de özel ve teknik bilgi yönünden değerlendirir ve tartışır (İlke 19). Taraf ya da vekili bilirkişiyle iletişime geçerse bilirkişi bilgi vermez ve durumu derhal merciye bildirir (İlke 12). Dosyadaki bir raporun teknik dayanağını nasıl incelediğimizi bilirkişi raporunun teknik değerlendirmesi sayfasında anlattık.
İnternet ve iletişim kayıtları: 5651, 5809 ve yönetmelikler
IP adresi, port, oturum ve erişim kayıtlarının neyi içerdiği ve ne kadar saklandığı bu hükümlerde yazılıdır.
| Hüküm | Ne der? |
|---|---|
| 5651 m.2/1-j | Trafik bilgisi: taraflara ilişkin IP adresi, kaynak ve hedef port bilgisi, hizmetin başlama ve bitiş zamanı, hizmetin türü, aktarılan veri miktarı ve varsa abone kimlik bilgileri. Port 2020'de 7253, “kaynak ve hedef” ibaresi 2026'da 7590 sayılı Kanunla eklendi. |
| 5651 m.5/3, 6/1-b | Yer sağlayıcı trafik bilgisini bir ile iki yıl, erişim sağlayıcı altı ay ile iki yıl arasında yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklar; doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlar. |
| 5651 m.7 | Ticari amaç taşısın taşımasın bütün toplu kullanım sağlayıcılar (kafe, kurum ağı, halka açık Wi-Fi), erişim kayıtlarının tutulmasında yönetmelikteki tedbirleri alır. |
| 7590 sayılı Kanun | 31.07.2026'dan itibaren 5651'deki yetkili idare Siber Güvenlik Başkanlığıdır; kanundaki BTK atıfları büyük ölçüde değişti. |
| Usul ve Esaslar Yönetmeliği (2007) | m.3/1-d “dosya bütünlük değeri”ni tanımlar: bir dosyadaki verilerin matematiksel işlemden geçirilmesiyle elde edilen, değişiklik olup olmadığını kontrol etmeye yarayan değer. Erişim sağlayıcıya bir yıllık saklama öngören m.8/1-b, Danıştay 13. Dairesi'nce iptal edildi (E.2013/239, K.2019/4266; İDDK E.2020/1851, K.2022/649 ile kesinleşti). |
| Toplu Kullanım Sağlayıcıları Yönetmeliği (2017) | Erişim kayıtları: iç ağda dağıtılan IP adresleri, kullanım başlangıç ve bitiş zamanı, cihazların MAC adresi, hedef IP ve NAT'lı erişimde kullanıcıya tahsis edilen gerçek IP ve port (m.3/1-e). Kayıtlar iki yıl saklanır (m.4/1-b, 5/1-d). |
| 5809 m.51/2, 51/10 | Elektronik haberleşmenin ve trafik verisinin gizliliği esastır. Saklama süreleri, haberleşme tarihinden itibaren bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikle belirlenir. |
| BTK Yönetmeliği (RG 04.12.2020) | Elektronik haberleşme sektöründe kişisel verilerin işlenmesi ve gizlilik. Kişisel verilere yapılan erişimlerin işlem kayıtları iki yıl saklanır (m.6/4); trafik ve konum verisi için somut süre belirlenmez. |
Kanunlar aralık verir, somut süreyi yönetmeliğe bırakır; yönetmeliklerin bir kısmı ise güncellenmemiş ya da iptal edilmiştir. Yer sağlayıcı için 2007 yönetmeliği altı ay derken kanun 2014'ten beri en az bir yıl öngörür. İkincil kaynaklar ve basına yansıyan bir BTK teknik dokümanı, işletmecilerin trafik bilgisi için Yetkilendirme Yönetmeliği m.19/1-f'deki iki yıllık süreye atıf yapar; bu hükmün güncel lafzını birincil metinden doğrulayamadık. Bu yüzden “HTS kayıtları şu kadar yıl saklanır” gibi bir cümle kurmuyoruz; kayıt gerekecekse beklemeden istenmesini öneriyoruz.
CGNAT arkasındaki bir aboneye inmek için IP'nin yanında port ve saniye hassasiyetinde zamanın neden gerektiğini CGNAT nedir yazısında anlattık.
Kişisel veriler, elektronik imza ve siber olaylar
KVKK (6698)
6698 sayılı Kanun, sağlık, cinsel hayat, ceza mahkûmiyeti ve biyometrik veriler gibi özel nitelikli kişisel verileri ayrıca korur (m.6); adli bilişim materyalinde bu tür veriler sık bulunur. Veri sorumlusu, verilere hukuka aykırı erişimi önlemek için gerekli teknik ve idari tedbirleri almak zorundadır (m.12/1). Veriler kanuni olmayan yollarla başkalarınca elde edilirse durum en kısa sürede ilgiliye ve Kurula bildirilir (m.12/5). Kurul, 2019/10 sayılı kararında Kurula bildirim için bu süreyi öğrenmeden itibaren en geç 72 saat olarak belirlemiştir; ilgili kişilere bildirim makul olan en kısa sürede yapılır.
Elektronik imza (5070)
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'na göre güvenli elektronik imza münhasıran imza sahibine bağlıdır, nitelikli elektronik sertifikaya dayanır ve imzalı veride sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığının tespitini sağlar (m.4). Kanunda sayılan istisnalar (resmî şekle ya da özel merasime tabi işlemler ve bazı teminat sözleşmeleri) dışında elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğurur (m.5). Zaman damgası, bir verinin üretildiği, değiştirildiği, gönderildiği, alındığı ya da kaydedildiği zamanı tespit etmek için elektronik sertifika hizmet sağlayıcısınca e-imzayla doğrulanan kayıttır (m.3).
Bizce iki karışıklık sık görülür. E-postadaki DKIM imzası bir kişiye değil alan adına bağlıdır, bu yüzden 5070 anlamında güvenli elektronik imza sayılmaz. E-imzalı bir UDF'yi PDF'e çevirmek de imzayı taşımaz; imzalı asıl, UDF dosyasının kendisidir.
Siber Güvenlik Kanunu (7545)
7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu (RG 19.03.2025) siber olayı, bilişim sistemlerinin ya da verinin gizlilik, bütünlük veya erişilebilirliğinin ihlali olarak tanımlar (m.3). Kanun kapsamında bilişim sistemleriyle hizmet sunan ya da veri işleyenler, tespit ettikleri zafiyet veya siber olayları gecikmeksizin Başkanlığa bildirmek zorundadır (m.7/1-b). Kimlerin kapsamda olduğunu ve bildirimin usulünü belirleyen ikincil düzenlemeleri bu sayfada incelemedik.
Sınırı çizen diğer hükümler
| Hüküm | Ne der? |
|---|---|
| Anayasa m.38 | Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez. |
| TCK m.243, 244 | Bilişim sistemine girme; sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme. Karşı tarafın hesabına ya da cihazına izinsiz girilerek delil toplanamaz. |
| TCK m.132, 134, 136 | Haberleşmenin gizliliği, özel hayatın gizliliği ve kişisel veriler ceza hukukuyla korunur. |
| TCK m.277 | Görülmekte olan bir davada bilirkişiyi hukuka aykırı olarak etkilemeye teşebbüs suçtur. Görevli bilirkişiyle hiçbir temas kurmamamızın nedenlerinden biri. |
| Avukatlık Kanunu m.35 | Kanun işlerinde ve hukuki meselelerde mütalaa vermek, dava evrakını düzenlemek ve adli işlemleri takip etmek baroya kayıtlı avukatlara aittir. |
| TBK m.474/2 | Eser sözleşmesinde taraflardan her biri, giderini karşılayarak eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun raporla belirlenmesini isteyebilir. Bir yazılım geliştirme sözleşmesinin eser sözleşmesi sayılıp sayılmadığı avukatın değerlendirmesidir. |
Dijital delil hakkında sık atıf yapılan Yargıtay kararları
Aşağıdaki kararları Yargıtay Karar Arama'da daire ve esas/karar numarasıyla arayıp tam metnini okuyabilirsiniz. Her karar kendi olayına aittir; tabloda yalnızca teknik açıdan öne çıkan tespit yer alıyor, kararın bütün gerekçesi değil.
| Karar | Teknik açıdan öne çıkan tespit |
|---|---|
| 9. HD, E.2022/2237, K.2022/3385 | Uzman görüşü teknik anlamda delil değil, tarafın belgeye dayalı beyanıdır; hâkim onu bilirkişi delili gibi değerlendiremez. |
| 15. HD, E.2015/5127, K.2016/4635; HGK, E.2020/459, K.2022/1735 | Mahkeme uzman görüşünü değerlendirmek zorundadır; bilirkişi raporuyla ciddi çelişki varsa yeni bir heyete gidilmelidir. |
| 15. CD, E.2016/3925, K.2018/7887 | Kurum raporu ile bilimsel mütalaa arasında açık çelişki varsa, uzman heyetten rapor alınmadan hüküm kurulamaz. |
| 8. CD, E.2012/21817, K.2013/25428 | Usulünce imaj alınıp hash değerlerinin tespit edilmemesi ve IP adresinin bilgisayarı değil bağlantıyı göstermesi, beraat gerekçeleri arasında sayıldı. |
| 4. CD, E.2021/16706, K.2021/23109 | CMK m.134 kararı ve yedeğin sanığa verildiğine dair tutanak yoksa, elde edilen deliller delil değerlendirme yasağı kapsamında kalır. |
| 17. CD, E.2018/5732, K.2019/7785 | Suç tarihine ait CGNAT verileri getirtilmeden ve IP'nin sanıkça kullanıldığı kesin verilerle belirlenmeden kurulan mahkûmiyet bozuldu. |
| 2. CD, E.2019/14274, K.2020/2085 | Telefonun olay yerindeki baz istasyonundan sinyal vermesi tek başına delil sayılmadı; beraat onandı. |
| 2. HD, E.2022/6774, K.2022/8947 | Boşanma davasında delil olarak dayanılan HTS kayıtlarının getirtilmemesi hukuki dinlenme hakkına aykırı bulundu. |
Teknik standartlar ve kılavuzlar
Bu belgeler kanun değildir. Bir incelemenin hangi adımlarla yapılması gerektiğini ve bir raporun neye göre denetlenebileceğini tarif ederler; bir belgeye atıf yapmak sertifika ya da akreditasyon anlamına gelmez.
| Belge | Konusu | Yıl ve durum |
|---|---|---|
| ISO/IEC 27037 | Dijital delilin tanımlanması, toplanması, edinimi ve korunması | 2012; 2018'de değişmeden onaylandı |
| ISO/IEC 27041 | İnceleme yönteminin amaca uygunluğunun ve yeterliliğinin güvencesi (araç ve yöntem doğrulaması) | 2015; 2021'de onaylandı |
| ISO/IEC 27042 | Dijital delilin analizi ve yorumlanması | 2015; 2021'de onaylandı |
| ISO/IEC 27043 | Olay inceleme ilkeleri ve süreçleri; hazırlıktan kapanışa çerçeve model | 2015; 2020'de onaylandı |
| ISO/IEC 27050 | Elektronik keşif (e-discovery): 1. bölüm kavramlar, 2. yönetişim, 3. uygulama kuralları, 4. teknik hazırlık | -1: 2019, -2: 2018, -3: 2020, -4: 2021 |
| NIST SP 800-86 | Adli tekniklerin olay müdahalesine entegrasyonu: toplama, inceleme, analiz, raporlama | Ağustos 2006 |
| NIST SP 800-101 Rev. 1 | Mobil cihaz adli incelemesi | Mayıs 2014 |
| NIST SP 800-61 Rev. 3 | Olay müdahalesi önerileri, CSF 2.0 profili | Nisan 2025; Rev. 2'nin (2012) yerini aldı |
| NIST SP 800-92 | Güvenlik log yönetimi | Eylül 2006; Rev. 1 taslak (2023) |
| RFC 3227 | Delil toplama ve arşivleme; uçuculuk sırası (bellekten diske, diskten arşive) | 2002 |
ISO/IEC 27037 ne söyler, ne söylemez?
ISO/IEC 27037, dijital delille ilk temastan korunmasına kadar olan aşamayı ele alır: delilin tanımlanması, toplanması, ediniminin (kopyasının alınmasının) yapılması ve korunması. İki rol tanımlar: ilk müdahaleci (DEFR, Digital Evidence First Responder) ve uzman (DES, Digital Evidence Specialist). Analiz ve yorum ayrı bir standartta, ISO/IEC 27042'dedir; bir yöntemin ya da aracın amaca uygun olduğunun nasıl gösterileceği 27041'de, bütün inceleme sürecinin çerçevesi 27043'tedir.
İnternette standarda atfedilen ilke listeleri dolaşıyor; bunları standart metniyle karşılaştıramadığımız için burada aktarmıyoruz. Bir rapor standarda atıf yapıyorsa, edinimin hangi araçla yapıldığını, yazma engelleyici (write blocker) kullanılıp kullanılmadığını ve özet değerlerin edinimden önce ve sonra ne zaman alındığını da yazmalıdır; denetlenebilecek olan bu satırlardır.
Eski belgelerde güncelliğini yitirmiş öneriler de bulunur. NIST SP 800-86 (2006), federal kurumlara MD5 yerine SHA-1 önerir; bugün SHA-1'e karşı pratik çakışma saldırıları bilindiği ve NIST SHA-1'i 2022'de emekliye ayırdığı için bütünlük doğrulamasında SHA-256 tercih edilir. Uygulama kılavuzu olarak SWGDE belgeleri ve ACPO'nun dört ilkesi de sık kullanılır. Yöntemimizi bu belgelere nasıl dayandırdığımız çalışma ilkelerimizde yazılı.
E-posta ve IP adresleri için RFC'ler
E-posta başlıklarını ve IP kayıtlarını okurken dayandığımız teknik tanımlar IETF'in RFC belgelerindedir.
| RFC | Konusu | İncelemede neden önemli? |
|---|---|---|
| 5321 | SMTP | Her sunucu Received satırını iletinin başına ekler; zincir aşağıdan yukarı okunur, yalnızca güvenilen sunucuların eklediği satırlara itibar edilir. |
| 5322 | İleti biçimi (.eml) | Date alanı iletiyi oluşturanın cihaz saatine bağlıdır, taşıma zamanı değildir. Zorunlu alanlar Date ve From'dur; Message-ID iletinin tekil tanımlayıcısıdır. |
| 7208 | SPF (Nisan 2014) | Zarftaki MAIL FROM ve HELO kimliklerini denetler; okurun gördüğü From başlığını doğrudan denetlemez. |
| 6376 | DKIM (Eylül 2011) | İmzalanan başlıkların ve gövdenin imzadan sonra değişmediğini gösterir, iletiyi kimin yazdığını göstermez. Anahtar DNS'ten kaldırılmışsa aylar sonra doğrulama başarısız olabilir; bu, iletinin sahte olduğu anlamına gelmez. |
| 9989, 9990, 9991 | DMARC (Mayıs 2026) | RFC 7489'un yerini aldı. From alanındaki alan adının SPF ya da DKIM ile hizalı biçimde doğrulanıp doğrulanmadığına bakar; adresin kullanıcı adı kısmını doğrulamaz. |
| 8601 | Authentication-Results | Alıcı sunucunun SPF, DKIM ve DMARC sonuçlarını yazdığı alan. Yalnızca alıcı kuruluşun kendi eklediği satır esas alınır. |
| 1918 | Özel IPv4 blokları | 10/8, 172.16/12 ve 192.168/16 internette yönlendirilmez; bir kayıtta görülmeleri iç ağı işaret eder. |
| 6598 | Paylaşılan adres alanı (BCP 153, Nisan 2012) | 100.64.0.0/10, CGNAT cihazı ile abone modemi arasındaki arayüzler için ayrılmıştır; genel internette yönlendirilmez. Modemin WAN adresi bu bloktansa bağlantı CGNAT arkasındadır; aboneye inmek için işletmecinin NAT kaydı gerekir. |
| 6302 | İnternete açık sunucularda loglama (BCP 162, Haziran 2011) | IP'nin yanında kaynak port ve saniye hassasiyetinde, tercihen UTC bir zaman damgası kaydedilmelidir; bunlar olmadan paylaşılan adreste abone belirlenemeyebilir. |
| 3161 | Zaman damgası protokolü | Zaman damgası, verinin belirli bir andan önce var olduğunu gösterir; hizmete verinin kendisi değil özet değeri gönderilir. |
Başlıkların satır satır okunuşu e-posta başlığı nasıl okunur yazısında. Bir IP adresinin özel, CGNAT ya da genel bloğa düşüp düşmediğini IP adresi kontrol aracıyla tarayıcıda görebilirsiniz.