UDF, UYAP'ın kendi belge biçimi. Dışarıdan bakınca tek bir dosya, içi ise metni ve biçimi XML olarak tutan bir ZIP arşivi; ayrıntısı UDF dosyası nedir yazısında. "UDF oluşturmak" dediğimiz şey çoğu zaman bir dilekçeyi UYAP'a gönderilebilecek hâle getirmek. Bunun dört yolu var ve hangisini seçeceğiniz metnin şu an nerede olduğuna bağlı.
| Metniniz nerede? | Yol | İmza atılabilir mi? |
|---|---|---|
| Henüz yazılmadı | Editörde Dosya › Yeni | Evet, editörde |
| Word'de hazır, bilgisayardasınız | Word'de RTF kaydet, editörde aç | Evet, editörde |
| Word'de ya da PDF'te hazır, editör kurulu değil | md9 Word/PDF → UDF aracı (tarayıcıda) | Hayır; sonra editörde |
| Telefondasınız | Tarayıcıda aynı araç ya da iPhone'da UDF Mobil | Hayır |
UYAP Doküman Editörü'nde sıfırdan UDF oluşturma
Editör kurulu değilse önce UYAP Editör kurulumu rehberindeki adımları izleyin; Windows, Mac ve Pardus için paketler farklı. Kurulumdan sonra:
- Editörü açın ve Dosya › Yeni ile boş bir belge başlatın.
- Metni yazın. Yazı tipi, punto, hizalama ve satır aralığı üst menüde; tablo, sayfa numarası ve antet eklemenin yerini UYAP Editör kullanımı yazısında menü menü gösterdik.
- Dosya › Kaydet ya da Farklı Kaydet ile bir konum ve ad seçin. Uzantıyı yazmanıza gerek yok, dosya .udf olarak kaydedilir.
- Belge UYAP'a gidecekse son okumayı yapın, sonra imzalayın.
Hazır bir dilekçe şablonu beklemeyin; resmî yardım sayfası böyle bir şablondan söz etmiyor. Elinizde önceki bir dilekçenin UDF'si varsa onu açıp Farklı Kaydet ile yeni bir adla kaydetmek ve içini değiştirmek, sıfırdan biçim vermekten hızlıdır. Bu durumda eski dosyadaki imza yeni belgeye geçmez; değiştirdiğiniz belgeyi yeniden imzalamanız gerekir.
Word'de yazılmış metinden UDF oluşturma
Dilekçelerin çoğu Word'de yazılıyor ve editör .docx açmıyor. Resmî yardıma göre açtığı biçimler .udf, .xml, .usf ve .rtf. Bu yüzden yol şu: Word'de Dosya › Farklı Kaydet, kayıt türü Zengin Metin Biçimi (*.rtf); sonra editörde bu RTF'yi açıp .udf olarak kaydetmek. Tablolar, numaralı listeler ve görseller bu geçişte en sık bozulan öğeler. Hangisinin nasıl bozulduğunu ve önceden ne yapılabileceğini Word UDF çevirme rehberinde bir tabloda topladık.
Bir iki sayfalık, tablosuz bir metinde RTF ile uğraşmak gerekmeyebilir. Metni Not Defteri'ne yapıştırıp oradan editöre kopyalarsanız Word'ün gizli biçimleri gelmez; kalın ve ortalı kısımları editörde yeniden verirsiniz.
Editör kurulu değilse: tarayıcıda UDF oluşturma
md9'un Word ve PDF'i UDF'ye çevirme aracı bu sayfayla aynı sitede, tarayıcıda çalışır. Dosya hiçbir sunucuya gönderilmez. Word'den metin, kalın ve eğik yazı, punto, hizalama, numaralı listeler ve tablolar geçer; görseller, dipnotlar, üst ve alt bilgi geçmez. Metin içeren bir PDF'ten yalnızca yazı alınır. Taranmış PDF'te yazı değil sayfa görüntüsü vardır, önce metin tanıma (OCR) gerekir.
Bu yolla çıkan dosyayı taslak sayın. Araç e-imza atmaz. Adalet Bakanlığı UDF biçiminin resmî tanımını yayımlamadığı için araç biçimi gerçek UYAP dosyalarından çözülmüş yapıya göre yazıyor; denemelerimizde dosyalar açıldı, ama UYAP'a gönderilecek belgeyi editörde açıp okumak ve orada imzalamak gerekiyor.
Telefonda UDF oluşturma
Aynı araç Android'de Chrome, iPhone'da Safari ile açılır. Oluşan dosya Android'de genelde İndirilenler klasörüne, iPhone'da Dosyalar uygulamasına iner. iPhone kullanıyorsanız md9'un UDF Mobil uygulamasında Araçlar › Word → UDF bölümü de .docx dosyasını cihazda UDF'ye çevirir; görseller ile üst ve alt bilgi aktarılmaz, yazı tipi Times New Roman olur. Telefonda e-imza atılamıyor. Telefonda hazırladığınız UDF'yi imzalayıp göndermek için editörün kurulu olduğu bir bilgisayar gerekecek.
Oluşturduğunuz UDF'yi imzalama ve gönderme
UYAP Avukat Portal'ın sık sorulan sorularına göre evrak editörde hazırlanıp kaydedildikten sonra Araçlar menüsünden imzalanır. Resmî yardım sayfası, imzalı bir evrakta değişiklik yapılırsa evrakın yeniden e-imzayla imzalanması gerektiğini yazıyor. Bu yüzden sıra şöyle olmalı: yaz, kaydet, oku, imzala, gönder. Kart takılı olduğu hâlde imza menüsü çalışmıyorsa sürücü ve Java tarafı e-imza kurulumu rehberinde, imzalama adımları UDF imzalama rehberinde.
İmzalı UDF'yi portala yükleme adımları kullanıcıya göre değişiyor: vatandaş, avukat ve kurum portallarının farkını UDF dilekçe gönderme yazısında anlattık.
UDF dosyasının çıktısını almak
Editörde Dosya › Yazdır yeterli. Pardus ve Debian tabanlı sistemlerde yazdırma çalışmıyorsa cups-bsd paketi eksik olabilir. Editör yoksa dosyayı md9 UDF görüntüleyicide açıp "Yazdır / PDF olarak kaydet" düğmesini kullanabilirsiniz. Belgeyi birine okutmak ya da e-postayla göndermek için de PDF'e çevirmek daha pratik; yollar UDF'yi PDF'e çevirme rehberinde.
Sık yapılan hatalar
- Dosyanın adını .doc'tan .udf'ye değiştirmek. Uzantıyı değiştirmek içeriği çevirmez; editör böyle bir dosyayı açamaz.
- İmzadan sonra düzeltme yapıp aynı dosyayı göndermek. Değişiklikten sonra imza yenilenmeli.
- Word'den taşınan belgede izlenen değişiklikleri temizlememek. Eski bir dosyadan kalma ad ya da tarih, ekranda görünmese de dönüşümde metne karışabilir.
- Kaydetmeden editörü kapatmak. Böyle bir durumda ilk bakılacak yer Dosya › Yedekleri Aç; ayrıntılar UDF belge kurtarma rehberinde.
Burada yalnızca dosya biçimini anlatıyoruz. Dilekçenin içeriği, hangi mahkemeye ve hangi sürede verileceği sizin ya da avukatınızın işi.