UDF, UYAP Doküman Editörü'nün kaydettiği belge biçimidir: belgenin metnini ve biçimini tutan bir XML dosyasının bulunduğu bir ZIP arşivi. Telefon bu yapıyı tanımadığı için dosyaya dokunduğunuzda ya yalnızca dosyanın adı ve boyutu görünür ya da dosya arşiv gibi açılır. Aşağıda önce cihaza göre seçenekleri, sonra dosyanın geldiği yere göre adımları anlattık.
Hangi telefonda hangi yol?
iPhone'da düzenleme ve dönüştürme yapan bir uygulama seçeneği var; Android'de resmî ya da md9'a ait yollar görüntüleme ve PDF'e aktarmayla sınırlı.
| Yol | iPhone | Android |
|---|---|---|
| UDF Mobil (md9) | Açar, düzenler, PDF ve Word'e çevirir | Android sürümü yok |
| Resmî Uyap Doküman Editör (Adalet Bakanlığı) | Görüntüleme, içerikte arama, PDF çıkarma | Görüntüleme, içerikte arama, PDF çıkarma |
| md9 UDF görüntüleyici (tarayıcıda, kurulum yok) | Safari'de görüntüleme, yazdırma ve PDF, metin kopyalama | Chrome'da aynısı |
| Mağazadaki diğer UDF uygulamaları | Çok sayıda, hiçbiri resmî değil | Çok sayıda, hiçbiri resmî değil |
| Bilgisayarda UYAP Doküman Editörü | Düzenleme, kaydetme ve e-imza için resmî yol | |
md9'un Adalet Bakanlığı ya da UYAP ile bir bağlantısı yoktur. UDF Mobil ve görüntüleyici bağımsız araçlardır.
WhatsApp'tan gelen UDF nasıl açılır?
İlk iş, dosyanın adının neyle bittiğine bakmaktır. Gönderen WhatsApp'ın telefon uygulamasını kullandıysa dosya .udf uzantısıyla gelir. WhatsApp Web'den gönderildiyse uzantı .zip'e dönüşür. Resmî Uyap Doküman Editör uygulamasının mağaza açıklaması bu sorunu açıkça yazar ve UDF paylaşırken WhatsApp Web yerine telefon uygulamasının kullanılmasını önerir.
- Ad
.udfile bitiyorsa: iPhone'da belgeye dokunun ve paylaş simgesinden açacak uygulamayı seçin. Android'de belgeye dokunduğunuzda telefon ya bir uygulama seçmenizi ister ya da açacak uygulama bulunmadığını söyler. İkinci durumda da dosya telefona inmiştir ve tarayıcıdaki görüntüleyiciyle açılabilir. - Ad
.zipile bitiyorsa (ör.dilekce.udf.zip): arşivi açmayın, "Çıkart" demeyin. Açarsanız içinden yalnızcacontent.xmlçıkar ve bu ham XML belge gibi okunmaz. Üç yol var: göndericiden dosyayı telefondan yeniden göndermesini isteyin, dosya yöneticisinde dosyaya uzun basıp adın sonundaki.zip'i silin ya da dosyayı adına değil içeriğine bakan md9 görüntüleyiciyle, adını değiştirmeden açın. - Dosya açılmıyor ve boyutu çok küçükse: indirme yarım kalmış olabilir. WhatsApp'ta belgeye yeniden dokunup indirmenin tamamlanmasını bekleyin.
Android 11 ve sonrasında WhatsApp'ın kaydettiği belgeler Android/media/com.whatsapp/WhatsApp/Media/WhatsApp Documents klasöründe durur. Dosya yöneticiniz bu klasörü göstermiyorsa ayarlarından gizli dosyaları göstermeyi açın. Tarayıcının dosya seçicisinde ise arama kutusuna belgenin adını yazmak çoğu zaman daha hızlıdır.
E-postayla gelen UDF
E-posta uygulamasının önizlemesine güvenmeyin; eki önce telefona kaydedin, sonra açın. Resmî iOS uygulamasının açıklamasına göre uygulamanın önizleme eklentisi Outlook'ta şimdilik çalışmıyor, iPhone'un kendi Mail uygulamasında çalışıyor. Android'de Gmail'de ekin yanındaki indirme simgesi dosyayı telefona kaydeder; Chrome'la indirdiğiniz dosyalar da varsayılan indirme konumuna, çoğu cihazda İndirilenler klasörüne gider.
E-postayla gelen dosyada adın değişip değişmediğine de bakın. Aynı açıklama, WhatsApp Web'in "ya da benzeri programların" UDF uzantısını değiştirebildiğini yazıyor. Ekin adı .zip ile bitiyorsa ya da hiç uzantısı yoksa içerik büyük olasılıkla yine UDF'dir; görüntüleyici bunu dosyanın içine bakarak söyler.
UYAP portalından ya da e-Tebligattan gelen evrak
Telefonun tarayıcısıyla portala girip indirdiğiniz evrak, tarayıcının indirme klasörüne düşer: Android'de İndirilenler, iPhone'da Dosyalar uygulamasındaki İndirilenler. İnen dosya birkaç kilobaytsa ve hiçbir yerde açılmıyorsa oturum düşmüş, belge yerine bir uyarı sayfası kaydedilmiş olabilir. Görüntüleyici böyle bir dosyanın UDF değil "web sayfası (HTML)" olduğunu söyler; portala yeniden girip indirmek gerekir.
e-Tebligat ekinin UDF mi PDF mi geleceği sayfa sayısına bağlıdır. UYAP e-Tebligat sayfasındaki açıklamaya göre gerçek kişiler ve avukatlar için seçilen evrak 5 sayfadan, kurumlar için 100 sayfadan fazlaysa PDF'e çevrilmeden .udf olarak gönderilir. Kısa bir tebligat ekini telefonda doğrudan PDF olarak açabilirsiniz; uzun bir evrak için yukarıdaki yollardan birine ihtiyacınız olur.
iPhone'da UDF açmanın kısa yolu
iPhone için UDF Mobil (md9) uygulamasını geliştirdik: .udf dosyasına Dosyalar, Mail ya da WhatsApp'ta dokunup paylaş menüsünden UDF Mobil'i seçmeniz ya da uygulamada Ana Sayfa › UDF Aç'a dokunmanız yeterli. Belge biçimi, tabloları ve görselleriyle açılır; PDF ve Word'e dönüştürme cihazda yapılır, belge bir sunucuya gönderilmez. Özellikler ve sık sorulan sorular ürün sayfasında.
Android'de UDF açma seçenekleri
Android'de iki masrafsız yol var: Adalet Bakanlığı'nın Google Play'deki Uyap Doküman Editör uygulaması ve hiçbir şey kurmadan Chrome'da çalışan md9 görüntüleyici. İkisi de belgeyi gösterir ve PDF'e aktarır; ikisi de düzenlemez. UDF Mobil'in Android sürümü yok. Bilgisayara erişiminiz varsa en sağlam yol hâlâ UYAP Doküman Editörü'dür. Belgeyi yalnızca okumanız gerekiyorsa göndericiden PDF kopyasını istemek de makul bir yol; yalnız PDF e-imza taşımaz, imzalı aslın gerekeceği bir iş için UDF'yi ayrıca isteyin. Uygulamaların karşılaştırmasını, Chrome'da adım adım kullanımı ve üçüncü taraf uygulamalar için kontrol listesini Android'de UDF açma rehberinde topladık.
Telefonda yapılamayanlar: e-imza ve imzalı aslı korumak
- E-imza. Resmî mobil uygulamalar görüntüleme içindir, imza atmaz. UDF Mobil'deki imza özelliği belgeye görsel bir imza ekler; güvenli elektronik imza değildir. UYAP'a gidecek belge bilgisayardaki UYAP Doküman Editörü'nde hazırlanıp orada imzalanır.
- PDF kopyası imza taşımaz. Telefonda aldığınız PDF okumak ve paylaşmak içindir. E-imzalı aslı UDF dosyasıdır; onu silmeyin.
- İmzalı UDF'yi değiştirip kaydetmek imzayı bozar. Resmî editörün yardım sayfası da imzalı evrakta değişiklik kaydedilirse imza bilgilerinin kaybolacağını yazar. Hangi uygulamada olursa olsun, imzalı bir belgeyi düzenlemeden önce kopyasını alın.
Güvenlik: APK dosyaları ve dosya yükleyen siteler
Forumlarda, mesajlaşma gruplarında ya da indirme sitelerinde "UDF açıcı" diye dolaşan .apk dosyalarını kurmayın. Play Store dışından uygulama kurmak için tarayıcıya ya da dosya yöneticisine bilinmeyen uygulamaları yükleme izni vermeniz gerekir; bu izinle birlikte telefonunuzun güvenliği o dosyanın kaynağına kalır. Google Play Protect, Play dışından gelen uygulamaları da tarar ve zararlı bulduklarında uyarır, ama her zararlı yazılımı yakalayacağının güvencesi yoktur. Play Store'da da yayıncı adına bakın: resmî uygulamanın yayıncısı T.C. Adalet Bakanlığı'dır. Mağazada adı resmî uygulamaya çok benzeyen, resmî olmayan uygulamalar var.
Dosyayı bir siteye yükleyip PDF'e çeviren servisler için de soru aynı: belge nereye gidiyor? Mahkeme evrakında sağlık bilgisi ya da ceza kaydı gibi, KVKK m.6'da özel nitelikli sayılan kişisel veriler sık geçer. "Dosyanız tarayıcıda işlenir" diyen bir siteyi kendiniz sınayabilirsiniz: sayfa yüklendikten sonra uçak modunu açın ve dosyayı öyle seçin. Belge açılıyorsa işlem gerçekten telefonda yapılıyordur. Açılmıyorsa belgenin bir sunucuya gönderilip gönderilmediğini sormadan o siteyi kullanmayın.