“HTS analiz programı” diye arayan biri genelde elinde bir dökümle oturuyor: binlerce satırlık bir Excel, bir boşanma ya da ceza dosyasından gelmiş. Program bu dökümü saatler yerine dakikalar içinde tablolara döker. Ama en sık gördüğümüz hatalar programın yaptığı hesapta değil, programa giren veride. Aşağıda önce programların ne yaptığını, sonra ücretsiz yolları, en son da hangi hatayı hiçbir programın kendiliğinden yakalamadığını anlatıyoruz. Analizin adımlarını kurgusal bir dökümle HTS analizi nasıl yapılır yazısında gösterdik.
HTS analiz programı ne yapar?
Piyasadaki programların sitelerinde saydığı işler büyük ölçüde aynı:
| İşlev | Ne çıkarır | Dikkat |
|---|---|---|
| İçe alma | Operatörün Excel dökümünü sütunlarına ayırır; bazıları PDF'ten de okur | PDF'ten aktarımda sayfa sonlarında satır kaybolabilir; satır sayısını kaynakla karşılaştırın |
| İrtibat tablosu | Hangi numarayla kaç arama, SMS, toplam süre, ilk ve son irtibat | Aynı görüşme iki hattın dökümünde iki kez sayılabilir |
| Ortak irtibat | İki ya da daha fazla hattın ortak aradığı numaralar | Ortak numara bir taksi durağı, banka ya da çağrı merkezi olabilir |
| Ortak baz | İki hattın aynı zaman aralığında aynı hücreden sinyal verdiği satırlar | Aynı hücre aynı nokta değildir; ayrıntısı ortak baz nedir yazısında |
| IMEI | Hattın hangi cihazlarda, cihazın hangi hatlarla kullanıldığı | IMEI satırı her kayıtta olmayabilir |
| Harita | Hücreleri baz listesindeki koordinatlarla haritaya işler | Nokta, telefonun değil direğin yeridir |
| Zaman çizelgesi | Saat saat, gün gün yoğunluk | Saat dilimi yanlışsa bütün çizelge kayar |
Türkiye'de BTK biçimindeki dökümleri içe aldığını söyleyen birkaç yerli masaüstü program var; adları aramada kolayca çıkıyor. Ekim 2026'da baktığımızda bunlardan biri ücretsiz tam sürüm sunuyor, bazıları bir haftalık deneme veriyordu; birkaçı da verinin kullanıcının bilgisayarından çıkmadığını açıkça yazıyordu. Hiçbirini denemedik ve burada önermiyoruz. Seçerken nelere bakılacağını aşağıda sıraladık.
Program kurmadan ücretsiz HTS analizi
En kısa yol md9'un HTS analiz aracı: Excel dökümünü sayfaya bırakırsınız, dosya tarayıcınızdan çıkmadan irtibat tablosu, saat ve gün dağılımı, baz ve IMEI listesi çıkar; birden fazla hat verirseniz ortak irtibat ve ortak baz da. Her sonucun yanında dayandığı Excel satırları yazar. Harita çizmez ve PDF okumaz.
Program şart değil. Bizim de kullandığımız yol üç ücretsiz araçtan geçiyor:
- Tablo programı (Excel ya da LibreOffice Calc). Tarih ve saati tek bir sütunda birleştirip gerçek tarih biçimine çevirin; metin olarak kalan tarih sıralamada yanlış yere düşer. Karşı numaraları tek biçime getirin: 0532…, 90532… ve +90532… aynı numaradır. Sonra pivot tabloyla numara başına giden, gelen, SMS ve toplam süreyi çıkarın. Birkaç bin satıra kadar bu yeterli.
- Veri tabanı (SQLite). Birden fazla hat ya da aylara yayılan dökümlerde her filtrenin yazılı bir sorgu olarak kalması gerekir; sonradan biri “bu sayı nereden çıktı” diye sorduğunda sorguyu gösterirsiniz. SQLite tek dosyalık, kurulumsuz bir veri tabanı.
- Harita (QGIS). Operatörün baz listesindeki koordinatları ve anten yönlerini katman olarak yükleyip dökümdeki hücrelerle eşleştirirsiniz. Baz listesi dosyada yoksa harita da yapılamaz; bunu dökümle birlikte istemek gerekir.
Örnek bir irtibat sorgusu ve analiz tablolarının listesi HTS analizi nasıl yapılır yazısında.
Hiçbir programın kendiliğinden yakalamadığı hatalar
Programlar dökümü verildiği gibi kabul eder. Şu dört hata bu yüzden en çok raporda karşımıza çıkıyor:
- Saat dilimi. Dökümde saatin yerel mi UTC mi olduğu çoğu zaman yazmaz. Türkiye 2016'dan beri yıl boyu UTC+3'te; öncesinde kışın UTC+2 uygulanıyordu. Eski bir dökümde bir saatlik kayma, bir kişiyi olay yerine sokabilir ya da oradan çıkarabilir. Ayrıntı: zaman damgası ve saat dilimi.
- Karşı hattın hücresi. Bazı dökümlerde iki baz sütunu olur: incelenen hattınki ve karşı tarafınki. Birleştirilmiş tablolarda karşı hattın hücresi incelenen telefona aitmiş gibi okunabilir; Birleşik Krallık Adli Bilim Düzenleyicisi bu hatayı ayrıca sayar (FSR-C-135 §10.4.4).
- Onaltılık kodlar. LAC, CI ve ECI standartta onaltılık tanımlanır; raporlarda ondalık yazım yaygındır. Yanlış tabanda okunan bir sütun, hücreyi baz listesinde başka bir kayıtla eşleştirir.
- İnternet satırları. GPRS ya da veri satırı, telefonun o anda elde olduğunu göstermez; uygulamalar arka planda da bağlanır (SWGDE 17-F-001 §10.8).
HTS analiz programı seçerken bakılacak 7 nokta
- Veri nerede işleniyor? Dökümü bir web sitesine yüklemek, trafik verisini ve üçüncü kişilerin numaralarını o sitenin sunucusuna göndermek demek. Kişisel veri işleyen herkesin veri güvenliğini sağlama yükümlülüğü var (KVKK m.12). Bilgisayarda çalışan ve internete veri göndermediğini açıkça yazan bir araç tercih edin.
- Kaynağa dönülebiliyor mu? Her tablodaki her sayının hangi satırlardan çıktığı gösterilebilmeli.
- Saat dilimini soruyor mu, yoksa varsayıyor mu?
- Mükerrer satırları nasıl işliyor: siliyor mu, işaretliyor mu?
- Karşı hattın baz sütununu ayrı tutuyor mu?
- Dışa aktarma: ham tabloyu Excel ya da CSV olarak verebiliyor mu? Yalnızca PDF rapor üreten bir araç, sonucun başkasınca denetlenmesini zorlaştırır.
- Sürüm. Rapora programın adı ve sürümü yazılır; güncellemeyle değişen bir hesap aynı dökümden başka bir sonuç çıkarabilir.
Program bir analiz aracı. Çıktısı bilirkişi raporunun yerini tutmaz. Bir dosyadaki dökümün ya da rapordaki HTS analizinin teknik olarak incelenmesini istiyorsanız yöntemimiz HTS analizi sayfasında.