EXIF görüntüleyici: fotoğrafın tarihi, cihazı ve konumu

Araç hangi bilgileri gösterir?

Araç, dosyanın içindeki EXIF, XMP ve PNG metin alanlarını kendi çözümleyicisiyle okur ve konularına göre gruplar. Bir alanın ham hâlini görmek için “Tüm ham etiketleri göster” kutusunu işaretleyin.

JPEG, TIFF, PNG (eXIf, tEXt, zTXt, iTXt, tIME), WebP ve iPhone'ların varsayılan biçimi HEIC ile AVIF desteklenir. Dosyanın SHA-256 değeri de hesaplanır; incelediğiniz dosyayı bir raporda bu değerle tanımlayabilirsiniz. Bu değerin neyi kanıtlayıp neyi kanıtlamadığını hash hesaplama aracının sayfasında anlattık.

Fotoğrafın çekildiği tarih nasıl okunur?

Çekim anı DateTimeOriginal alanındadır. DateTime ise dosyanın son değiştirildiği zamandır ve fotoğrafı yeniden kaydeden bir program bu alanı günceller. İkisi arasında bir dakikadan uzun fark varsa araç bunu gözlem olarak not eder.

EXIF tarihleri 2024:05:14 18:22:07 biçiminde, saat dilimi olmadan yazılır. Exif 2.31 ile eklenen OffsetTimeOriginal (ör. +03:00) varsa araç UTC karşılığını da gösterir. Bu alan yoksa gördüğünüz saat cihazın yerel saatidir, bölge bilinmez. Yurt dışında çekilmiş ya da saati elle yanlış ayarlanmış bir fotoğraf makinesinin kaydı, gerçek yerel saatten saatlerce sapabilir. Fotoğrafta GPS zamanı da varsa araç iki saati karşılaştırır ve farkın bir saat dilimine denk gelip gelmediğini söyler. Saat dilimi hatalarının kayıt incelemelerinde nasıl sonuç doğurduğunu zaman damgaları ve saat dilimi yazısında anlattık.

Fotoğrafın konumu nereden okunur?

Konum, EXIF'in GPS dizinindeki GPSLatitude ve GPSLongitude alanlarında derece, dakika, saniye olarak durur; yön harfleri (N/S, E/W) ayrı alanlardadır. Araç bunları ondalık dereceye çevirir ve isterseniz OpenStreetMap'te açabileceğiniz bir bağlantı verir. Bağlantıya tıklamadığınız sürece koordinat hiçbir yere gitmez. Cihaz konum doğruluğunu yazmışsa (GPSHPositioningError) onu da listeler. 0, 0 koordinatı ise çoğu zaman konumun alınamadığı anlamına gelir.

Bir fotoğraf uygulamasında görünen konum dosyada olmayabilir. Google Fotoğraflar'ın yardım sayfası, uygulamanın tahmin ettiği konumun fotoğrafla birlikte paylaşılmadığını, fotoğraf dışarıya indirildiğinde ise uygulamada yapılan konum düzenlemelerinin değil cihazın kaydettiği özgün konumun görüneceğini belirtiyor. Dosyada ne yazdığını görmek için dosyanın kendisine bakın.

EXIF hangi durumlarda silinir ya da değişir?

Paylaşma yöntemi belirleyicidir. Apple'ın iPhone kılavuzu, bir fotoğraf paylaşıldığında tarih ve saat, konum, cihaz ve açıklama gibi üst verilerin de paylaşıldığını yazar. iOS 18 kılavuzunda paylaşım ekranındaki Seçenekler bölümünden konumun kapatılabildiği, “En Uyumlu” seçildiğinde dosyanın JPEG'e dönüştürülebildiği anlatılır. Aynı fotoğrafın iki kopyası bu yüzden farklı biçimde ve farklı alanlarla çıkabilir.

X'in yardım sayfası, EXIF verisini fotoğrafı işlemek için geçici olarak tuttuğunu ve fotoğrafı X'te görüntüleyenlerin bu veriye erişemediğini yazıyor; oradan indirilen kopyada özgün EXIF'i beklemeyin. WhatsApp, Instagram ve benzerleri için birincil kaynakta açık bir ifade bulamadık, davranışları da sürüme ve gönderme biçimine göre değişiyor. Emin olmak için bilinen bir fotoğrafı gönderip alınan kopyayı bu araçla açın. Ekran görüntüsünde ise görüntüdeki fotoğrafın EXIF'i hiç bulunmaz; dosya, ekran görüntüsünü alan cihazın yeni kaydıdır.

Telefonda fotoğrafı doğrudan galeriden seçtiğinizde işletim sistemi dosyayı dönüştürerek ya da konum gibi bazı alanları çıkararak verebilir. Özgün dosyayı incelemek için önce Dosyalar uygulamasına kaydedip oradan seçin ve sonuçtaki “Algılanan biçim” satırına bakın.

EXIF değiştirilebilir: delil açısından ne anlama gelir?

EXIF, dosyanın içinde duran ve kolayca yeniden yazılabilen bir veri bloğudur. Tarihi ileri almak, konumu silmek ya da başka bir fotoğrafın EXIF'ini kopyalamak için uzmanlık gerekmez. Bu yüzden bizce EXIF, “dosya bunu iddia ediyor” diye okunmalıdır, kanıt olarak değil.

İddianın ne kadar güçlü olduğunu tutarlılık belirler. Araç şu gözlemleri kendiliğinden işaretler:

• DateTime ile DateTimeOriginal arasındaki fark
• GPS saati ile çekim saati arasındaki farkın bir saat dilimine denk gelip gelmediği
• EXIF'te yazan boyutun dosyanın gerçek boyutundan farklı olması (kırpma ya da taşınmış EXIF belirtisi olabilir)
• XMP'deki düzenleme geçmişi; Software ya da xmp:CreatorTool alanında bilinen bir düzenleme programının adı
• Gömülü küçük resim: bazı yazılımlar düzenlemeden sonra onu güncellemez, ana görüntüyle karşılaştırın
• Dosya uzantısının içerikle uyuşmaması

Bu gözlemler bir sonuç değildir. Tutarlı bir EXIF de sonradan yazılmış olabilir. Fotoğraf bir davada delil olarak kullanılacaksa özgün cihazdaki kopya, dosyanın edinildiği yol, hash değerleri ve aynı olayın diğer kayıtları birlikte incelenir. Bu işin nasıl yapıldığını görüntü, video ve doküman metadata incelemesi sayfamızda, alanların ayrıntılı anlamını EXIF verisi nedir yazısında bulabilirsiniz. Hukuki değerlendirme avukata ve mahkemeye aittir.

Sınırlılıklar

• Araç dosyada yazanı gösterir. Fotoğrafın o cihazla ve o anda çekildiğini doğrulamaz, piksellerde düzenleme (ör. montaj) olup olmadığını incelemez.
• Üreticiye özel MakerNote alanı ve IPTC bloğu çözülmez; yalnızca dosyada bulunup bulunmadıkları gösterilir.
• Video dosyaları, Canon CR3 ve JPEG XL desteklenmez. TIFF yapısını kullanan bazı RAW dosyalarında (ör. DNG) temel alanlar okunabilir, ama bunları tek tek sınamadık.
• XMP, bilinen alan adlarıyla okunur; tam bir RDF çözümlemesi yapılmaz. Paket metni ham etiketler bölümünde görünür.
• Önizleme tarayıcının desteğine bağlıdır. HEIC ve TIFF birçok tarayıcıda önizlenmez; metadata yine okunur.
• En fazla 256 MB'lık dosyalar açılır.

Bozuk ya da kesik bir dosyada araç okuyabildiği kadarını gösterir ve nerede durduğunu “Okuma uyarıları” kutusunda yazar.